Đây là nhóm sản phẩm bán chạy nhất và cũng gây tranh luận nhất trong ngành làm đẹp.
Collagen là gì
- Là một loại protein cấu trúc
- Có trong da xương và khớp
- Tạo nên bộ khung nâng đỡ
- Giảm dần theo tuổi
- Ánh nắng đẩy nhanh quá trình này
Ánh nắng là yếu tố phá huỷ collagen mạnh nhất mà con người kiểm soát được.
Điều xảy ra khi uống vào
- Là protein nên bị tiêu hoá
- Phân giải thành các mảnh nhỏ
- Hấp thu như mọi protein khác
- Cơ thể dùng theo nhu cầu của nó
- Không gửi thẳng tới da
Uống collagen không giống như đắp collagen vào chỗ thiếu.
Về lập luận của bên ủng hộ
- Một số mảnh peptide được hấp thu nguyên vẹn
- Có thể kích thích tế bào da hoạt động
- Là cơ chế được đề xuất
- Đang được nghiên cứu
- Chưa được xác lập chắc chắn
Đây là giả thuyết đang được nghiên cứu chứ không phải điều đã được chứng minh.
Về các nghiên cứu hiện có
- Một số cho thấy cải thiện độ ẩm và đàn hồi
- Cỡ mẫu thường nhỏ
- Thời gian theo dõi ngắn
- Nhiều nghiên cứu do nhà sản xuất tài trợ
- Kết quả cần đọc với mức thận trọng
Phần lớn nghiên cứu trong lĩnh vực này do chính bên bán hàng tài trợ.
Về cách đo kết quả
- Nhiều nghiên cứu dùng tự đánh giá
- Kỳ vọng ảnh hưởng tới cảm nhận
- Thiếu nhóm chứng phù hợp
- Chỉ số khách quan đáng tin hơn
- Đọc phần phương pháp nếu tìm được
Tự đánh giá là cách đo dễ bị ảnh hưởng bởi kỳ vọng nhất.
Về mức cải thiện
- Thường là cải thiện vừa phải
- Không phải thay đổi ngoạn mục
- Cần nhiều tháng
- Ngừng thì mất dần
- Kỳ vọng đúng giúp không thất vọng
Kỳ vọng hợp lý là cải thiện nhẹ chứ không phải thay đổi rõ rệt.
So với ăn đủ protein
- Cơ thể cần axit amin để tổng hợp collagen
- Từ protein trong bữa ăn
- Ăn đủ protein là nền tảng
- Thiếu protein thì mọi thứ khác kém ý nghĩa
- Rẻ hơn nhiều
Ăn đủ đạm trong bữa ăn là điều kiện nền tảng mà nhiều người bỏ qua.
Về thực phẩm giàu collagen
- Nước hầm xương và da động vật
- Cũng bị tiêu hoá tương tự
- Không đi thẳng vào da
- Là nguồn protein như thực phẩm khác
- Không có ưu thế đặc biệt
Nước hầm xương không có ưu thế nào so với các nguồn đạm khác về mặt này.
Về collagen bôi ngoài da
- Phân tử quá lớn để thấm sâu
- Chủ yếu nằm trên bề mặt
- Có tác dụng giữ ẩm
- Không bổ sung collagen cho da
- Là chất dưỡng ẩm chứ không phải bổ sung
Collagen trong kem bôi hoạt động như một chất giữ ẩm, không hơn.
Những gì có cơ sở vững hơn
- Chống nắng ngăn phá huỷ collagen
- Không hút thuốc
- Retinoid có bằng chứng về cấu trúc da
- Ăn đủ chất và ngủ đủ
- Rẻ hơn và bằng chứng dày hơn
Ngăn phá huỷ có cơ sở vững hơn nhiều so với cố bổ sung thêm.
Về an toàn
- Nói chung dung nạp tốt
- Một số người khó chịu tiêu hoá
- Cẩn thận nếu dị ứng nguồn gốc
- Đọc thành phần đi kèm
- Nhiều sản phẩm có nhiều đường
Lượng đường trong sản phẩm collagen dạng nước đôi khi đáng chú ý.
Về nguồn gốc
- Từ cá bò hoặc lợn
- Người dị ứng cần đọc kỹ
- Có vấn đề với một số chế độ ăn
- Ghi rõ trên nhãn
- Cũng ảnh hưởng tới giá
Người dị ứng hải sản cần đọc kỹ nguồn gốc sản phẩm.
Cách đọc quảng cáo nhóm này
- Hỏi dựa trên nghiên cứu nào
- Xem cỡ mẫu và thời gian
- Xem ai tài trợ
- Xem ảnh trước sau có được chỉnh không
- Đọc dòng chữ nhỏ
Ai tài trợ nghiên cứu là câu hỏi đặc biệt đáng đặt trong lĩnh vực này.
Cách quyết định
- Xem ngân sách và ưu tiên
- Chống nắng trước
- Chăm sóc da cơ bản trước
- Ăn đủ protein trước
- Rồi mới tới nhóm này
Nếu ngân sách có hạn thì thứ tự ưu tiên khá rõ ràng.
Cách nghĩ thực tế
- Collagen uống bị tiêu hoá như mọi protein khác
- Nghiên cứu hiện có phần lớn nhỏ và do hãng tài trợ
- Collagen bôi ngoài hoạt động như chất giữ ẩm
- Chống nắng ngăn phá huỷ có cơ sở vững hơn
- Ăn đủ protein là nền tảng rẻ hơn nhiều
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi phân vân.
Câu hỏi thường gặp
Uống collagen có đi thẳng vào da không?
Không. Collagen là protein nên bị tiêu hoá thành các mảnh nhỏ trước khi hấp thu. Cơ thể dùng các mảnh đó theo nhu cầu của nó chứ không gửi thẳng tới da.
Vậy nghiên cứu về collagen uống có gì?
Có một số nghiên cứu cho thấy cải thiện về độ ẩm và độ đàn hồi da. Nhưng nhiều nghiên cứu cỡ mẫu nhỏ, thời gian ngắn và do chính nhà sản xuất tài trợ.
Có nên uống collagen không?
Nếu đủ điều kiện tài chính và không có chống chỉ định thì không có hại rõ ràng. Nhưng nếu ngân sách hạn chế thì chống nắng và chăm sóc da cơ bản có cơ sở vững hơn nhiều.
Ăn thực phẩm giàu collagen có tác dụng tương tự không?
Về mặt tiêu hoá thì tương tự, vì cả hai đều bị phân giải thành axit amin. Điều quan trọng hơn là ăn đủ protein nói chung.