Retinoid là gì — nhóm hoạt chất có bằng chứng dày nhất

Đây là nhóm có nhiều nghiên cứu nhất và cũng đòi hỏi kiên nhẫn nhất.

Retinoid là tên chung

• Chỉ cả nhóm dẫn xuất vitamin A
• Gồm nhiều dạng khác nhau
• Khác nhau về độ mạnh
• Khác nhau về số bước chuyển hoá
• Không phải một chất duy nhất

Nói retinoid mà không nói dạng nào thì chưa đủ thông tin.

Về các bước chuyển hoá

• Da cần chuyển đổi để có dạng hoạt động
• Càng nhiều bước thì càng nhẹ
• Cũng ít kích ứng hơn
• Dạng hoạt động sẵn thì mạnh nhất
• Là cách sắp xếp độ mạnh

Số bước chuyển hoá quyết định cả độ mạnh lẫn mức kích ứng.

Các dạng trong mỹ phẩm

• Các dạng ester nhẹ nhất
• Retinol ở mức trung bình
• Retinal mạnh hơn retinol một bậc
• Một số dạng mới ít kích ứng hơn
• Đều không cần kê đơn

Các dạng ester rất nhẹ và cũng có tác dụng hạn chế tương ứng.

Các dạng kê đơn

• Mạnh hơn và tác động rõ hơn
• Gây kích ứng nhiều hơn
• Cần bác sĩ đánh giá và theo dõi
• Được quản lý như thuốc
• Không tự mua dùng

Nhóm này được quản lý như thuốc vì lý do an toàn chứ không phải thủ tục.

Cơ chế tác động

• Tác động lên cách tế bào da hoạt động
• Thúc đẩy quá trình đổi mới tế bào
• Ảnh hưởng tới cấu trúc nâng đỡ của da
• Giúp giảm tắc lỗ chân lông
• Tác động ở mức sâu chứ không chỉ bề mặt

Đây là lý do nhóm này cần nhiều tháng chứ không cho kết quả tức thì.

Bằng chứng cho mụn

• Là một trong các lựa chọn nền tảng
• Giảm tắc lỗ chân lông
• Có trong nhiều hướng dẫn điều trị
• Thường kết hợp với các thuốc khác
• Cần dùng đều đặn nhiều tháng

Với mụn, đây là nhóm được nhắc tới trong gần như mọi phác đồ.

Bằng chứng cho lão hoá

• Cho các dấu hiệu do ánh nắng
• Cải thiện kết cấu da
• Giảm nếp nhăn nông
• Cần nhiều tháng tới hơn một năm
• Kết quả ở mức cải thiện chứ không đảo ngược

Kỳ vọng hợp lý là cải thiện dần chứ không phải quay ngược thời gian.

Bằng chứng cho sắc tố

• Hỗ trợ làm đều màu da
• Thường kết hợp với hoạt chất khác
• Chống nắng là điều kiện bắt buộc
• Không chống nắng thì gần như vô ích
• Cần kiên trì lâu dài

Dùng hoạt chất trị sắc tố mà không chống nắng là làm việc vô ích.

Về thời gian thấy kết quả

• Mụn thường thấy trước
• Kết cấu da sau vài tháng
• Nếp nhăn lâu hơn nữa
• Chụp ảnh theo dõi để so sánh
• Đừng đánh giá sau vài tuần

Nhìn gương mỗi ngày không cho thấy thay đổi diễn ra chậm như vậy.

Về độ ổn định

• Dễ hỏng khi gặp ánh sáng và không khí
• Bao bì tối màu và kín rất quan trọng
• Dạng bơm tốt hơn dạng hũ
• Đóng nắp kỹ sau khi dùng
• Không để nơi nóng

Một sản phẩm retinol đựng trong hũ trong suốt là thiết kế đáng nghi ngờ.

Vì sao dùng buổi tối

• Kém ổn định dưới ánh sáng
• Làm da nhạy cảm hơn với nắng
• Buổi tối tiện hơn cho quy trình
• Không có nghĩa là độc dưới nắng
• Chống nắng ban ngày vẫn bắt buộc

Dùng buổi tối là vì tính ổn định chứ không phải vì sợ nắng làm nó độc.

Ai không nên dùng

• Phụ nữ mang thai và đang cố mang thai
• Phụ nữ cho con bú nên hỏi bác sĩ
• Da đang viêm nặng
• Da đang có vết thương hở
• Hỏi bác sĩ khi phân vân

Đây là nhóm mà phụ nữ mang thai cần tránh và cần hỏi bác sĩ rõ ràng.

Về việc kết hợp với hoạt chất khác

• Không chồng nhiều hoạt chất mạnh cùng buổi
• Tách với tẩy tế bào chết hoá học
• Dưỡng ẩm đầy đủ
• Chống nắng ban ngày
• Đơn giản hoá quy trình khi mới bắt đầu

Quy trình càng đơn giản thì da càng dễ dung nạp nhóm này.

Khi nào nên gặp bác sĩ da liễu

• Mụn trung bình tới nặng
• Đã thử mỹ phẩm không cải thiện
• Muốn dùng dạng mạnh hơn
• Da rất nhạy cảm
• Đang mang thai hoặc cho con bú

Với mụn để lại sẹo thì đi khám sớm quan trọng hơn thử tiếp mỹ phẩm.

Cách nghĩ thực tế

• Retinoid là tên chung cho nhiều dạng khác nhau
• Số bước chuyển hoá quyết định độ mạnh và mức kích ứng
• Bằng chứng tốt cho mụn lão hoá và sắc tố
• Cần nhiều tháng dùng đều đặn mới thấy kết quả
• Phụ nữ mang thai cần tránh và hỏi bác sĩ

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ da liễu trước khi dùng.

Câu hỏi thường gặp