Chàm và viêm da cơ địa — khi nào không còn là chuyện mỹ phẩm

Đây là bệnh cần điều trị chứ không phải vấn đề giải quyết được bằng mỹ phẩm.

Đặc điểm nhận biết

• Ngứa là triệu chứng nổi bật
• Mảng đỏ và bong vảy
• Có thể rỉ dịch khi nặng
• Tái đi tái lại
• Thường ở các nếp gấp

Ngứa nhiều là điểm phân biệt rõ nhất với da khô thông thường.

Vị trí thường gặp

• Khuỷu tay và khoeo chân
• Cổ tay và mắt cá
• Mặt ở trẻ nhỏ
• Cổ và quanh mắt
• Vị trí thay đổi theo tuổi

Vị trí ở trẻ nhỏ khác với ở người lớn khá rõ.

Vì sao xảy ra

• Hàng rào da có khiếm khuyết
• Mất nước nhiều hơn bình thường
• Hệ miễn dịch phản ứng quá mức
• Có yếu tố di truyền
• Môi trường góp phần kích hoạt

Đây là bệnh có nền tảng sinh học chứ không phải do chăm sóc sai.

Vai trò của dưỡng ẩm

• Là nền tảng của mọi phác đồ
• Giảm số đợt bùng phát
• Giảm mức độ khi bùng phát
• Dùng đều đặn kể cả khi da đang ổn
• Không đủ khi đang viêm

Dưỡng ẩm đều đặn khi da đang ổn giúp giảm số đợt về sau.

Cách dưỡng ẩm đúng

• Bôi ngay sau khi tắm
• Khi da còn hơi ẩm
• Dùng lượng nhiều
• Nhiều lần trong ngày
• Chọn loại đặc và không hương liệu

Lượng kem dưỡng dùng cho chàm thường nhiều hơn người ta tưởng.

Về thuốc bôi

• Cần khi đang bùng phát
• Bác sĩ chọn loại và độ mạnh
• Dùng đúng thời gian chỉ định
• Không tự kéo dài
• Cũng không tự ngừng quá sớm

Ngừng thuốc quá sớm khi mới đỡ là lý do bệnh quay lại nhanh.

Về nỗi sợ thuốc corticoid bôi

• Rất phổ biến
• Làm người bệnh dùng không đủ
• Bệnh kéo dài hơn
• Dùng đúng chỉ định thường an toàn
• Vấn đề nằm ở tự dùng kéo dài

Nỗi sợ này thường gây hại nhiều hơn chính loại thuốc được sợ.

Về kem không rõ nguồn gốc

• Nhiều loại hứa chữa khỏi chàm
• Thường trộn corticoid không ghi nhãn
• Đỡ nhanh rồi bùng phát nặng khi ngừng
• Không biết nồng độ đang dùng
• Là nhóm nguy hiểm nhất

Kem gia truyền chữa chàm đỡ rất nhanh gần như luôn có corticoid trong đó.

Yếu tố kích hoạt thường gặp

• Da khô
• Thời tiết lạnh và khô
• Mồ hôi
• Chất tẩy rửa mạnh
• Căng thẳng

Nhận ra yếu tố kích hoạt của riêng mình giúp giảm số đợt đáng kể.

Về quần áo

• Len và vải thô gây ngứa
• Cotton mềm dễ chịu hơn
• Giặt sạch hết bột giặt
• Tránh nước xả vải có hương
• Quần áo mới nên giặt trước khi mặc

Nước xả vải thơm là yếu tố kích hoạt mà nhiều người không nghĩ tới.

Về tắm rửa

• Nước ấm chứ không nóng
• Thời gian ngắn
• Sữa tắm dịu nhẹ không hương
• Không chà xát
• Bôi kem ngay sau khi lau khô nhẹ

Khoảng thời gian ngay sau khi tắm là lúc dưỡng ẩm hiệu quả nhất.

Về việc gãi

• Gãi làm da tổn thương thêm
• Tổn thương lại gây ngứa nhiều hơn
• Thành vòng luẩn quẩn
• Cắt móng tay ngắn
• Chườm mát có thể giúp giảm ngứa

Vòng ngứa và gãi là thứ cần cắt đứt chứ không phải chịu đựng.

Ở trẻ nhỏ

• Rất hay gặp
• Ảnh hưởng giấc ngủ của cả nhà
• Cắt móng tay và đeo bao tay khi ngủ
• Dưỡng ẩm nhiều lần trong ngày
• Nhiều trẻ cải thiện khi lớn lên

Trẻ gãi trong lúc ngủ là phần khó kiểm soát nhất với cha mẹ.

Về giấc ngủ và ngứa ban đêm

• Ngứa thường nặng hơn về đêm
• Phòng ngủ mát giúp giảm
• Ga giường cotton mềm
• Bôi kem dày trước khi ngủ
• Mất ngủ làm bệnh nặng thêm

Phòng ngủ quá nóng làm cơn ngứa ban đêm nặng hơn rõ rệt.

Dấu hiệu nhiễm khuẩn

• Rỉ dịch vàng và đóng vảy
• Sưng nóng đỏ tăng
• Đau nhiều
• Sốt
• Cần đi khám ngay

Vảy vàng đóng trên vùng chàm là dấu hiệu nhiễm khuẩn cần khám.

Khi nào cần đi khám

• Ngứa ảnh hưởng giấc ngủ
• Vùng tổn thương lan rộng
• Không cải thiện với dưỡng ẩm
• Nghi nhiễm khuẩn
• Bùng phát thường xuyên

Ngứa tới mức mất ngủ là lý do đủ để đi khám chứ không cần chờ thêm.

Cách nghĩ thực tế

• Chàm là bệnh cần điều trị chứ không phải da khô thông thường
• Dưỡng ẩm là nền tảng nhưng không đủ khi đang bùng phát
• Nỗi sợ thuốc bôi thường làm bệnh kéo dài hơn
• Kem không rõ nguồn gốc thường chứa corticoid
• Ngứa ảnh hưởng giấc ngủ là lý do đi khám

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy khám da liễu khi có dấu hiệu chàm.

Câu hỏi thường gặp