Mỹ phẩm và thuốc — hai mức quản lý rất khác nhau

Cùng bày trên một kệ nhưng hai nhóm này chịu hai mức yêu cầu rất khác nhau.

Ba nhóm trên cùng một kệ

• Thuốc
• Mỹ phẩm
• Thực phẩm bổ sung
• Ba mức yêu cầu khác nhau
• Trông giống nhau trên kệ

Bao bì của ba nhóm này có thể trông giống nhau tới mức khó phân biệt.

Yêu cầu với thuốc

• Phải qua nghiên cứu lâm sàng
• Phải chứng minh hiệu quả
• Phải chứng minh an toàn
• Phải có hồ sơ đăng ký
• Quá trình mất nhiều năm

Yêu cầu chứng minh hiệu quả là điểm khác biệt lớn nhất.

Yêu cầu với mỹ phẩm

• Tập trung vào an toàn
• Phải công bố thành phần
• Không phải chứng minh hiệu quả ở mức như thuốc
• Thủ tục nhẹ hơn nhiều
• Ra thị trường nhanh hơn

Điều này giải thích vì sao lời hứa trên bao bì mỹ phẩm đi xa tới vậy.

Về ranh giới công dụng

• Mỹ phẩm tác động lên bề mặt
• Làm sạch bảo vệ làm đẹp
• Không được ghi điều trị bệnh
• Ghi điều trị thì phải đăng ký như thuốc
• Đây là ranh giới pháp lý

Ranh giới nằm ở công dụng công bố chứ không ở thành phần.

Về cách lách ranh giới

• Dùng từ gợi ý thay vì nói thẳng
• Hỗ trợ cải thiện giúp giảm
• Đẩy tuyên bố mạnh sang kênh khác
• Bao bì một kiểu quảng cáo một kiểu
• Chú ý khoảng cách giữa hai bên

Khoảng cách giữa chữ trên hộp và chữ trong quảng cáo thường rất đáng chú ý.

Về sản phẩm nằm giữa

• Một số nước có nhóm trung gian
• Yêu cầu cao hơn mỹ phẩm
• Thấp hơn thuốc
• Phân loại khác nhau theo nước
• Cùng sản phẩm có thể xếp khác nhau

Cùng một sản phẩm có thể là mỹ phẩm ở nước này và thuốc ở nước khác.

Về hoạt chất kê đơn

• Một số hoạt chất chỉ bán theo đơn
• Vì tác động mạnh hơn
• Cần theo dõi
• Có chống chỉ định rõ
• Không tự mua dùng

Việc một hoạt chất cần kê đơn là dấu hiệu nó cần theo dõi chứ không phải nó tốt hơn.

Về nơi bán

• Nhà thuốc bán cả ba nhóm
• Nơi bán không quyết định phân loại
• Đừng suy từ chỗ mua
• Hỏi dược sĩ là nhanh nhất
• Xem số đăng ký trên bao bì

Mua ở nhà thuốc không có nghĩa sản phẩm đã qua kiểm định như thuốc.

Cách đọc số đăng ký

• Thuốc có số đăng ký riêng
• Mỹ phẩm có số công bố
• Thực phẩm bổ sung có kiểu ghi riêng
• In trên bao bì
• Không có số là dấu hiệu xấu

Sản phẩm không có bất kỳ số đăng ký nào là sản phẩm nên tránh.

Điều này có nghĩa gì với người mua

• Lời hứa của mỹ phẩm ít ràng buộc hơn
• Cần tự đọc thành phần
• Cần tự đánh giá bằng chứng
• Không thể dựa hoàn toàn vào bao bì
• Gánh nặng nghiêng về phía người mua

Người mua phải tự làm phần việc mà quy định không làm thay.

Về sản phẩm nhập không chính ngạch

• Không qua công bố
• Không có nhãn phụ tiếng Việt
• Khó truy nguồn gốc
• Khó khiếu nại khi có vấn đề
• Rủi ro hàng giả cao hơn

Không có nhãn phụ nghĩa là không có ai chịu trách nhiệm ở trong nước.

Về hàng giả

• Thường nhắm vào sản phẩm bán chạy
• Bao bì ngày càng giống
• Thành phần bên trong không kiểm soát được
• Mua ở kênh chính thức
• Giá rẻ bất thường là dấu hiệu

Với hàng giả thì thứ nguy hiểm là cái không ai biết có trong lọ.

Khi nào cần tới bác sĩ thay vì mỹ phẩm

• Vấn đề kéo dài không cải thiện
• Có viêm nhiễm
• Tổn thương lan rộng
• Ảnh hưởng sinh hoạt
• Mỹ phẩm không phải thuốc

Cố chữa một bệnh da bằng mỹ phẩm thường chỉ kéo dài thời gian chịu đựng.

Cách hỏi dược sĩ

• Nói rõ vấn đề của mình
• Hỏi đây là thuốc hay mỹ phẩm
• Hỏi có tương tác với thứ đang dùng không
• Hỏi bao lâu nên thấy thay đổi
• Hỏi khi nào cần đi khám

Dược sĩ ở nhà thuốc trả lời được phần lớn những câu này trong vài phút.

Cách nghĩ thực tế

• Mỹ phẩm không phải chứng minh hiệu quả như thuốc
• Ranh giới nằm ở công dụng công bố
• Nơi bán không quyết định phân loại
• Xem số đăng ký trên bao bì
• Gánh nặng đánh giá nghiêng về người mua

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ khi phân vân.

Câu hỏi thường gặp